Digital Literacy

နေ့စဉ်ဘဝမှာအလုပ်လုပ်ကိုင်နေရတဲ့သူတွေအတွက် အဖွဲ့အစည်းအတွင်း ဆက်သွယ်ပြောဆို ခြင်း၊ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ခြင်း၊ ဆုံးဖြတ်ချက်များချခြင်း စတဲ့ အလုပ်တွေဟာ လုပ်ငန်းခွင်မှာ အလုပ်လုပ်နေသူတွေအတွက်  မဖြစ်မနေ ရင်ဆိုင်ရမယ့်အရာတွေပဲဖြစ်ပါတယ်။  အကယ်၍ သင်ဟာ စာသင်ကြားခြင်း၊ workshop များဆောင်ရွက်ခြင်း၊ အစည်းအဝေးများကိုဦးဆောင်ခြင်း စတဲ့ ပံ့ပိုးကူညီမှုတွေ ပေးရတဲ့သူတစ်ယောက်ဆိုရင် မှန်ကန်တဲ့ ပံ့ပိုးကူညီမှုနည်းလမ်းတွေကို သိရှိနားလည်  ထားဖို့လိုပါလိမ့်မယ်။  ပံ့ပိုးကူညီတယ်ဆိုတာက ချမှတ်ထားတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေကို အတူတကွပူးပေါင်းပြီး ထိရောက်မှုရှိအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့အတွက် ပါဝင်နေတဲ့သူတစ်ဦးတစ်ယောက်ချင်းစီကို လမ်းပြပေးပြီး အကြံဉာဏ်များပေးခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ သင်ကြားရေးကို ဆောင်ရွက်နေတဲ့ ဆရာတစ်ယောက်အတွက် မိမိကျောင်းသားများကို ဦးဆောင်ရတဲ့အခါ ဘယ်လိုပံ့ပိုးကူညီမှုနည်းလမ်းတွေရှိတယ်ဆိုတာကို သိရှိ နားလည်ထားဖို့လိုအပ်ပါတယ်။ ၁။ Teaching ( သင်ကြားခြင်း ) နှင့် Facilitation (ပံ့ပိုးကူညီခြင်း)  ၁.၁။ Teaching (သင်ကြားခြင်း) Teaching (သင်ကြားခြင်း)

၁။ Responsible Vs Ethical AI အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုမှာ စနစ်ကောင်းတစ်ခုတည်ဆောက်ဖို့ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက် (Ethical AI) နဲ့ တာ ဝန်ယူမှုရှိတဲ့ လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်မှု (Responsible AI) အကြား ကွဲပြားမှုကို နားလည်ရပါမယ်။ ၂။ Algorithmic Bias (AI ရဲ့ ဘက်လိုက်မှု) AI စနစ်တွေဟာ လူတွေ စုဆောင်းဖန်တီးထားတဲ့ Data တွေကို အခြေခံပြီး သင်ယူကြတာဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် AI ကို လေ့ကျင့်ပေးထားတဲ့ Training Data ထဲမှာ ဘက်လိုက်မှု (Bias) တွေ ပါဝင်နေမယ်ဆိုရင် AI က ထုတ်ပေးတဲ့ ရလဒ်တွေနဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေမှာလည်း အဲဒီဘက်လိုက်မှုတွေ ပါလာနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအတွက် အကူအညီပေးမယ့်သူတွေကို

၁။ ChatGpt ဆိုတာဘာလဲ  ChatGPT ဆိုတာ လူသားတစ်ယောက်လို စကားစမြည်ပြောဆိုမှုကို ပြုလုပ်နိုင်တဲ့ ဥာဏ်ရည်တု (AI) chatbot တစ်ခုဖြစ်ပြီးတော့ Natural language processing (NLP) လို့ခေါ်တဲ့ လူသားဘာသာစကား ကိုနားလည်နိုင်တဲ့ computer program တစ်ခုကိုအသုံးပြုထားပါတယ်။ ထိုဘာသာစကားပုံစံဟာ မေးခွန်းတွေကို တုံ့ပြန်ပြီးအဖြေပေးနိုင်သလို ဆောင်းပါးတွေ၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာပို့စ်တွေ၊ အက်ဆေးတွေ၊ ကုဒ်တွေ နဲ့ အီးမေးလ်တွေအပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော အ‌ကြောင်းအရာတွေကို ရေးဖွဲ့ပေးနိုင်ပါတယ်။ GPT ဆိုတာ “Generative Pre-trained Transformer” ကို ကိုယ်စားပြုပြီးတော့ ChatGptကလူတွေရဲ့ မေးမြန်းတောင်းဆိုမှုတွေကို ဘယ်လိုတုံ့ပြန်ဖြေရှင်းလဲဆိုတာကို ရည်ညွှန်းပါတယ်။  ၂။ ChatGPT ကို ဘယ်သူက ဖန်တီးခဲ့တာလဲ ChatGPT ကို ဥာဏ်ရည်တု (AI) သုတေသနကုမ္ပဏီဖြစ်တဲ့

၁။ Prompting ဆိုတာ ဘာလဲ။ (What is Prompting?) Prompt ဆိုတာ AI ကွန်ပျူတာစနစ်ကနေ အဖြေတစ်ခုခုရဖို့ ရိုက်ထည့်ပေးလိုက်တဲ့ “ညွှန်ကြားချက်၊ မေးခွန်း ဒါမှမဟုတ် စာသား” ကို ခေါ်တာဖြစ်ပါတယ်။ AI က လူသားတွေလို ကိုယ်ပိုင်အသိစိတ်နဲ့ တွေးတောပြီးဖြေဆိုတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ လူတွေ ပေးလိုက်တဲ့ ‘မေးခွန်းနဲ့ စာသား တွေ အပေါ်မှာပဲ အခြေခံပြီး အချက်အလက်တွေကို ရှာဖွေပုံဖော်ပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်က တိတိကျကျ ခိုင်းနိုင်မှသာ အသုံးတည့်တဲ့ အဖြေကောင်းတွေ ထွက်လာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ၂။ Prompt တစ်ခုရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံ (Anatomy of a Prompt) Prompt ကောင်းတစ်ခုကို ရေးသားတဲ့အခါ မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ အခြေခံအုတ်မြစ်