ပညာရေးနယ်ပယ်မှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပိုတော်လာအောင် လုပ်မယ့်နေရာမှာ Coaching နဲ့ Mentoring ဘယ်လိုကွာလဲဆိုတာကို သိထားဖို့က အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။ ဒီနည်းလမ်းနှစ်ခုလုံးက ကိုယ့်ကို လမ်းညွှန်မှု ပေးနိုင်တာ မှန်ပေမဲ့ ဆရာတစ်ယောက်ရဲ့ တိုးတက်မှုအတွက် ရည်ရွယ်ချက်ချင်း မတူကြပါဘူး။
- Coaching ဆိုတာကတော့- ကိုယ်တိုင်လည်း တွေးတောဆင်ခြင်နိုင်စွမ်းရှိပြီး တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းရှိတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုထဲမှာ အတူတူလက်တွဲလုပ်ဆောင်တာမျိုး ဖြစ်ပြီး၊ အဲ့ဒီကနေတစ်ဆင့် ကိုယ့်ရဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် ရေးဆိုင်ရာနဲ့ လုပ်ငန်းခွင်ဆိုင်ရာအရည်အသွေးတွေကို အမြင့်မားဆုံးအထိ ရောက်အောင် တွန်းအားပေး မြှင့်တင်ပေးတာ ဖြစ်ပါတယ် ။
- Mentoring ဆိုတာကတော့- လုပ်ငန်းခွင်ထဲမှာ ကိုယ့်ထက်ဝါရင့်ပြီး အတွေ့အကြုံရှိတဲ့သူတစ်ယောက် က ကိုယ့်ကို အကြံပေး၊ လမ်းညွှန်ပေးတဲ့ သင်တန်းပေးစနစ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ် ။
အဓိကကွာခြားချက်များ (Key Differences) Coaching ကတော့ ပိုစနစ်ကျပြီးတော့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အရည် အချင်းတွေတိုးတက်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် အလုပ်ထဲက ရလဒ်ကောင်းတွေ ထွက်လာဖို့ကိုပဲ အဓိကအာရုံစိုက်ပါတယ်။ Mentoring ကတော့ ရေရှည်အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းတိုးတက်မှုနဲ့ ဘဝလမ်းညွှန်မှုတွေကို ပိုပြီးအလေးထား ပါတယ်။ နည်းလမ်းနှစ်ခုလုံးက ရေရှည်တစ်ဦးချင်းဆက်ဆံရေးကို တည်ဆောက်တာချင်းတူပေမဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံ ချင်းတော့ ကွာပါတယ်။
- Mentors (အကြံပေးလမ်းညွှန်သူ) များဟာ လုပ်ငန်းခွင်အတွင်းက လူဟောင်းကြီးများ သို့မဟုတ် ကျွမ်းကျင်သူများဖြစ်ပြီး အသစ်ဝင်လာသူများကို ကူညီပေးကြပါတယ်။
- Coaches (လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးသူ) များကတော့ တိုက်ရိုက်အကြံဉာဏ်များ မပေးဘဲ အတူတူ တွေးခေါ်မြော်မြင်ပေးသည့် အဖော် (Thought partner) အဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးကြပါတယ်။
ပညာရေးနယ်ပယ်မှာ Mentoring ဆိုတာ ဘာလဲ။ (What is mentoring in education?)
ဒါကတော့ ဝါရင့်ဆရာမကြီးတွေ၊ ဆရာကြီးတွေနဲ့ အတွေ့အကြုံနည်းသေးတဲ့သူတွေကို တွဲပေးပြီး အတုယူစရာ စံပြပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်စေတာပါ။ Mentoring က စာသင်တဲ့အရည်အချင်းသီးသန့်ထက် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ယုံကြည်မှုရှိ လာဖို့၊ ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ဖို့၊ အခက်အခဲတွေကို ခံနိုင်ရည်ရှိဖို့နဲ့ စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ဖွံ့ဖြိုးဖို့အတွက်ကိုပဲ ပိုပြီးတည်ဆောက်ပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဆက်ဆံရေးကို အခြေခံပြီး လူတစ်ယောက်လုံး ဘက်စုံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် ဖို့ကို ပထမဦးစားပေးအနေနဲ့ ထားပါတယ် ။
Education Endowment Foundation ရဲ့ အဆိုအရ Mentoring ဆိုတာ လူငယ်တွေကို စံပြပုဂ္ဂိုလ်ဖြစ်မယ့် အသက်ကြီးတဲ့အဖော် ဒါမှမဟုတ် စေတနာ့ဝန်ထမ်းတစ်ယောက်နဲ့ တွဲပေးထားတဲ့လုပ်ငန်းစဉ် ဖြစ်ပါတယ်။ အကြံပေးလမ်းညွှန်သူ (Mentor) က လမ်းညွှန်မှုခံယူသူ (Mentee) နဲ့ တစ်ပတ်ကို တစ်နာရီလောက် ရေရှည် တွေ့ဆုံလေ့ရှိပါတယ် ။ ဒီလိုတွေ့ဆုံမှုတွေကို ကျောင်းချိန်အတွင်း၊ ကျောင်းဆင်းချိန် သို့မဟုတ် ပိတ်ရက်တွေမှာ လုပ်လေ့ရှိပါတယ်။
Mentor တစ်ယောက်ဟာ ကိုယ့်ရဲ့ရေရှည်အလုပ်အကိုင် တိုးတက်ဖို့အတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့အကြံပေး ပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လာပြီး ၊ မိမိတို့ရဲ့ဗဟုသုတ၊ အတွေ့အကြုံနဲ့ ပညာတွေကို မျှဝေပေးခြင်းအားဖြင့် အခြားသော ဆက် ဆံရေးတွေထက် ထူးခြားထင်ရှားစေပါတယ်။ ဒါက Mentee တွေအနေနဲ့ လုပ်ငန်းခွင်အတွေ့အကြုံတွေကို ကောင်းကောင်း ကိုင်တွယ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါတယ်။ Mentors တွေဟာ သူတို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အတွေ့အကြုံတွေနဲ့ အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာဗဟုသုတတွေကို မျှဝေပေးပြီး၊ ကျောင်းပတ်ဝန်းကျင်က စာဖြင့်ရေးသားထားတဲ့ စည်းကမ်း တွေသာမက အလွတ်သဘော နားလည်ထားရမယ့် စည်းမျဉ်းတွေကိုပါ နားလည်အောင် ကူညီပေးပါတယ်။
Mentoring ဆက်ဆံရေးက ပိုပြီး ပေါ့ပေါ့ပါးပါးနဲ့ အလွတ်သဘောဆန်ပါတယ်။ တိကျတဲ့ လုပ်ငန်းစွမ်း ဆောင် ရည်တိုင်းတာချက်တွေထက် Soft skills (လူမှုဆက်ဆံရေး အရည်အချင်း) နဲ့ယုံကြည်မှုကို ပိုပြီး တည်ဆောက် ပေးပါတယ်။ ဒီလို ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးချဉ်းကပ်မှုဟာ Mentee ရဲ့ လုပ်ငန်းခွင်ဆိုင်ရာ မည်သူမည်ဝါဖြစ်မှု (Professional identity) နဲ့ တစ်ကိုယ်ရေ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအပေါ် အဓိက အာရုံစိုက်ပါတယ်။
ပညာရေးနယ်ပယ်မှာ Coaching ဆိုတာ ဘာလဲ။ (What is coaching in education?)
Coaching ကတော့ ဆရာတစ်ယောက်ရဲ့စွမ်းဆောင်ရည် တိုးတက်လာစေဖို့အတွက် ဆရာနဲ့ ကျွမ်းကျင်သူ တစ်ဦးအကြား စနစ်တကျလက်တွဲဆောင်ရွက်တဲ့ပုံစံမျိုး ဖြစ်ပါတယ်။ Mentoring နဲ့ မတူတာကတော့ Coaching ဟာ ဆရာတွေအနေနဲ့ သင်ကြားရေးနည်းလမ်းတွေကို မှန်မှန်ကန်ကန်အသုံးချနိုင်ဖို့အတွက် လုပ်ငန်း ခွင်ထဲမှာတင် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လေ့ကျင့်သင်ကြားပေးတာ ဖြစ်ပါတယ် ။
ပညာရေးဆိုင်ရာ Coaching ရဲ့ အဓိပ္ပာယ်ကတော့-
“ဆရာနဲ့ လေ့ကျင့်ပေးသူတို့ အပြန်အလှန် စကားပြောဆိုခြင်းအားဖြင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပိုမိုသိမြင်လာစေပြီး တာဝန်ယူလိုစိတ် တိုးပွားလာစေကာ၊ သင်ယူမှုနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို မြှင့်တင်ပေးခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ အဲ့ဒီနေရာမှာ Coach ဟာ ပံ့ပိုးကူညီပေးပြီး အားပေးတဲ့ ဝန်းကျင်တစ်ခုကို ဖန်တီးပေးပြီး မေးခွန်းတွေမေးတာ၊ သေချာနားထောင်တာ၊ လိုအပ်သလို စိန်ခေါ်မှုတွေ ပေးတာမျိုးတွေလုပ်ပြီး သင်ယူသူကို ကိုယ်တိုင်သင်ယူနိုင်အောင် လမ်းဖွင့်ပေးတာ ဖြစ်ပါတယ် ။”
Coaching ကို သင်တန်းတွေပြီးတဲ့နောက် ပုံမှန်အလုပ်လုပ်နေရင်းနဲ့ပဲ ပူးတွဲလုပ်ဆောင်လေ့ရှိပြီး ၊ သတ်မှတ်ထားတဲ့ အရည်အချင်း တိုးတက်ဖို့နဲ့ ပန်းတိုင်ရောက်ဖို့ကိုပဲ ဦးတည်တာဖြစ်လို့ Mentoring ထက်စာရင် ပိုပြီး စနစ်ကျပြီး တင်းကျပ်ပါတယ် ။ Coaching Competency Practice Profile အရ Coaching ဆိုတာ မည်သည့် ပတ်ဝန်းကျင် သို့မဟုတ် မည်သူကပဲ လုပ်လုပ် ပုံစံတူ ပြန်လည်လုပ်ဆောင်လို့ရတဲ့ စံသတ်မှတ်ချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ် ။ ဒီလို စံသတ်မှတ်ထားခြင်းက ပညာရေးအခြေအနေ အမျိုးမျိုးမှာ Coaching ရဲ့ အဓိက အနှစ်သာရ မပျက်ဘဲ အဓိပ္ပာယ်ချင်း တူညီနေစေဖို့ အာမခံချက် ပေးနိုင်ပါတယ် ။
ပညာရေးတွင် Coaching ကို မည်သည့်အချိန်မှာ အသုံးပြုရမည်နည်း။ (When to Use Coaching in Education)
Coaching ဆိုတာ သီးသန့် အခြေအနေတွေမှာ ဆရာတွေကို ပရော်ဖက်ရှင်နယ် တိုးတက်အောင် ကူညီပေးနိုင်တဲ့ အစွမ်းထက် Tool တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ် ။ အခက်အခဲ ကြုံတွေ့နေရတဲ့ ဒါမှမဟုတ် သီးသန့် အရည်အချင်းတွေကို မြှင့်တင်ချင်တဲ့ ဆရာတွေအတွက် ပစ်မှတ်ထားတဲ့ ပံ့ပိုးမှုတွေကို ပေးပါတယ် ။ Coaching အကောင်းဆုံး အလုပ်ဖြစ်မယ့် အခြေအနေတွေကို လေ့လာကြည့်ရအောင် –
ဆရာသစ်များကို စာသင်ခန်း စီမံခန့်ခွဲမှုဖြင့် ပံ့ပိုးပေးခြင်း (Supporting new teachers with classroom management) ဆရာသစ်တွေဟာ စာသင်ခန်း စီမံခန့်ခွဲမှုမှာ အခက်အခဲ ကြုံရလေ့ရှိပြီး၊ ဒါက ကျောင်းသားတွေရဲ့ သင်ယူမှုအပေါ် အာရုံစိုက်မှုကို လျော့နည်းစေနိုင်ပါတယ် ။ သင်ကြားရေးဆိုင်ရာ Coaching (Instructional coaching) က ဆရာသစ်တွေအနေနဲ့ ကလေးတွေရဲ့ အပြုအမူပိုင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာတွေကို ချက်ချင်း ကိုင်တွယ်နိုင်အောင် ကူညီပေးပါတယ် ။ ဒါက သူတို့ကို စာထိထိရောက်ရောက် သင်နိုင်ဖို့အတွက် ပိုပြီး အင်အားစိုက်ထုတ်နိုင်စေပါတယ်။
လုပ်ငန်းစဉ်ကတော့ ဒီလိုပါ- Coaches တွေက စာသင်ခန်းတွေကို လာရောက်ကြည့်ရှုပြီး (တစ်ခါတလေ ဗီဒီယို သုံးပါတယ်) ပတ်ဝန်းကျင်ကို စစ်ဆေးကာ ဘာကြောင့် အပြုအမူပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာတွေ ဖြစ်ရလဲဆိုတာကို ရှာဖွေပေးပါတယ်။ ပြီးရင် သူတို့ တွေ့ရှိချက်တွေကို ဆရာတွေနဲ့ မျှဝေပြီး တိုးတက်ကောင်းမွန်လာမယ့် နည်းလမ်းတွေကို အတူတူ ပူးပေါင်းအဖြေရှာကြပါတယ်။ ဆရာတွေအနေနဲ့ စည်းကမ်းချက်တွေ အတင်းအကျပ် အမိန့်ပေးခံရတာထက် ဒီလိုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်တဲ့ချဉ်းကပ်မှုကို ပိုပြီးသဘောကျကြပါတယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အဖြေတွေအပေါ် သူတို့ကိုယ်တိုင် ပိုင်စိုးပိုင်ခွင့် (Ownership) ရှိတယ်လို့ ခံစားရလို့ပါပဲ ။
ကောင်းမွန်တဲ့ စာသင်ခန်း စီမံခန့်ခွဲမှု Coaching မှာ အောက်ပါတို့ ပါဝင်သင့်ပါတယ် –
- စာသင်ခန်း စည်းကမ်းများ ချမှတ်ရာတွင် ကျောင်းသားများကိုပါ ပါဝင်စေရန် ဆရာများကို ကူညီပေးခြင်း
- Coach ၏ အကြံဉာဏ်များကို အတင်းအကျပ် လုပ်ခိုင်းမည့်အစား ဆရာများကိုယ်တိုင် အဖြေရှာနိုင်အောင် လမ်းဖွင့်ပေးခြင်း
- လုပ်ဆောင်ချက်များ မည်မျှ ထိရောက်မှု ရှိသည်ကို ပြန်လည် စစ်ဆေးခြင်း
သုတေသနတွေအရ Coaching ရရှိထားတဲ့ ဆရာတွေဟာ နည်းဗျူဟာအသစ်တွေကို ပိုပြီး မကြာခဏနဲ့ ကျွမ်းကျင်စွာ အသုံးပြုနိုင်ကြကြောင်း ပြသနေပါတယ် ။ သူတို့က နည်းစနစ်တွေကို ကိုယ့်ရဲ့ သီးသန့် အခြေအနေတွေနဲ့ ပိုပြီး အလိုက်သင့် ပြောင်းလဲအသုံးပြုနိုင်ကြသလို၊ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ သူတို့ရဲ့ တိုးတက်လာတဲ့ အရည်အချင်းတွေကို ဆက်ထိန်းထားနိုင်ကြပါတယ် ။ ဒီလို ပံ့ပိုးမှုစနစ်က ဆရာသစ်တွေအနေနဲ့ စာသင်ပြသခြင်းနဲ့ စာသင်ခန်း ထိန်းသိမ်းခြင်းတို့ကို ကောင်းကောင်း မျှတအောင် လုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့ တကယ်ကို ကူညီပေးပါတယ် ။
ခေါင်းဆောင်မှု သို့မဟုတ် ဆက်သွယ်ရေး အရည်အချင်းများကို မြှင့်တင်ခြင်း (Improving leadership or communication skills) ကျောင်းခေါင်းဆောင်တွေအနေနဲ့လည်း သူတို့ရဲ့ ဆက်သွယ်ရေးနဲ့ ခေါင်းဆောင်မှု စွမ်းရည်တွေကို မြှင့်တင်ဖို့ Coaching ကနေ အများကြီး အကျိုးကျေးဇူး ရနိုင်ပါတယ် ။ အားကစား Coaching တွေလိုပါပဲ၊ ခေါင်းဆောင်မှု Coaching က စီမံခန့်ခွဲသူတွေကို ဆုံးဖြတ်ချက်တွေအပေါ် သေချာ စဉ်းစားတွေးခေါ်နိုင်ဖို့နဲ့ သူတို့ရဲ့ မဟာဗျူဟာမြောက် တွေးခေါ်မှုတွေကို ဖွံ့ဖြိုးစေဖို့ သီးသန့် စိတ်ချရတဲ့ နေရာတစ်ခုကို ပေးပါတယ် ။ ခေါင်းဆောင်မှု Coaching ဟာ မတူညီတဲ့ အုပ်စုတွေနဲ့ ဆက်သွယ်ပြောဆိုမယ့် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးကို စူးစမ်းလေ့လာခွင့် ရမယ့် အခွင့်အရေးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ် ။ ဥပမာတစ်ခု ပြရရင်တော့၊ Coach တစ်ယောက်က ကိုယ့်ရဲ့ အထက်လူကြီး စိတ်ဝင်စားတဲ့၊ အလေးထားတဲ့ အချက်တွေနဲ့ ကိုက်ညီအောင် သတင်းအချက်အလက်တွေကို ဘယ်လို ပုံစံချပြီး တင်ပြရမလဲဆိုတာ ကူညီပေးနိုင်ပါတယ် ။
ဒီလို တစ်ဦးချင်းအလိုက် လမ်းညွှန်မှုပေးခြင်းက ဆရာ၊ ဝန်ထမ်း၊ ကျောင်းသားနဲ့ လူထုဝန်းကျင်တို့နဲ့ ပိုပြီး ခိုင်မာတဲ့ ဆက်ဆံရေး တည်ဆောက်နိုင်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ စိတ်လှုပ်ရှားမှုဆိုင်ရာ အသိဉာဏ် (Emotional intelligence) ကို ဖွံ့ဖြိုးစေပါတယ် ။ ဆက်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ Coaching က ကိုယ့်ရဲ့မရှိမဖြစ် အရည်အချင်း တွေကို လေ့ကျင့်ပြီး မွမ်းမံနိုင်မယ့်ဝန်းကျင်တစ်ခုကို ဖန်တီးပေးပါတယ်။ လေ့လာမှုတွေအရ Coaching ဟာ Emotional intelligence ကို မြှင့်တင်ပေးတယ်၊ ယုံကြည်မှု တည်ဆောက်ပေးတယ်၊ ခေါင်းဆောင်တွေကို ပိုပြီး ထိရောက်မှု ရှိစေပါတယ်။ ဒါက အထွေထွေ အလုပ်အကိုင် အကြံဉာဏ်တွေပေးတဲ့ Mentoring နဲ့ မတူဘဲ တိကျပြီး တိုင်းတာလို့ရတဲ့ အရည်အချင်းတွေ ဖွံ့ဖြိုးဖို့ကိုပဲ အဓိက အာရုံစိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ် ။
ဆရာများအား စွမ်းဆောင်ရည် ပန်းတိုင်များ ပြည့်မီအောင် ကူညီပေးခြင်း (Helping educators meet performance goals) သီးသန့်တိုးတက်မှုတွေ လိုအပ်တဲ့အခါမှာ Coaching က အာရုံစိုက်ရမယ့်ဘောင် တစ်ခုကို ပေးပါတယ်။ သင်ကြားရေးဆိုင်ရာ Coaches တွေက ဆရာတွေရဲ့ ဗဟုသုတနဲ့ အရည် အချင်းတွေကို မြှင့်တင်ပေးပြီး သင်ကြားမှုနဲ့ သင်ယူမှုကို ပိုကောင်းအောင် လုပ်ဆောင်ပေးပါတယ်။ ဒီလို ပရော်ဖက်ရှင်နယ် သင်ယူမှုပုံစံက ဘာသာရပ်ဆိုင်ရာအကြောင်းအရာရော လက်တွေ့လုပ်ဆောင်မှုကိုပါ တစ်ပြိုင်တည်း ကိုင်တွယ် တာဖြစ်လို့ ပုံမှန် Mentoring နဲ့ မတူပါဘူး ။
သုတေသနတွေအရ Coaching ဟာ ဆရာတွေရဲ့ စာဖတ်ခြင်း၊ သိပ္ပံနဲ့ သင်္ချာ သင်ကြားရေး ပုံစံတွေမှာ တကယ်ပဲ ပြောင်းလဲမှုတွေ ဖန်တီးပေးနိုင်ကြောင်း ပြသနေပါတယ် ။ ဟားဗတ် (Harvard) ရဲ့ အကြီးမားဆုံးသော ရေရှည်လေ့လာမှုတစ်ခုအရ ဆရာတွေရဲ့ သင်ကြားရေးပုံစံမှာ ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်စေဖို့အတွက် ရိုးရိုး ပရော်ဖက်ရှင်နယ် သင်တန်းတွေ (Traditional professional development) ထက်စာရင် Coaching က ပိုပြီး အလုပ်ဖြစ်ကြောင်း သိရပါတယ် ။ အကောင်းဆုံး Coaching ပရိုဂရမ်တွေမှာ ကျောင်းသားတွေ ပိုပြီး ပါဝင်လာစေမယ့် နည်းလမ်းတွေကို အဓိက အာရုံစိုက်တဲ့၊ သေချာ လေ့ကျင့်ထားတဲ့ ကျွမ်းကျင် Coach တွေ ရှိကြပါတယ် ။ ၎င်းတို့တွင် စနစ်ကျသော တုံ့ပြန်ချက် (Feedback) များ ပါဝင်ပြီး တကယ်ပဲ ထိရောက်မှု ရှိစေရန်အတွက် တစ်နှစ်ထက်မက ကြာမြင့်လေ့ရှိပါတယ် ။ Coaches တွေက တွေးခေါ်ဖော်နဲ့ လမ်းညွှန်သူအဖြစ် ဆောင်ရွက်ကြပါတယ် ။ သူတို့က ဆရာတွေကို ဘာလုပ်ရမယ်ဆိုတာကိုပဲ တိုက်ရိုက်ပြောမယ့်အစား အသစ်တွေကို စမ်းသပ်ပြီး တိုးတက်လာအောင် ပံ့ပိုးပေးကြတာ ဖြစ်ပါတယ် ။
Coaching နဲ့ Mentoring ဘယ်အရာကို ရွေးမလဲဆိုတာ ကိုယ်ဘာအောင်မြင်ချင်လဲဆိုတာပေါ် မူတည်ပါတယ် ။ သီးသန့် အရည်အချင်းတွေ တိုးတက်ဖို့၊ စွမ်းဆောင်ရည် မြှင့်တင်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် သတ်မှတ်ထားတဲ့ သင်ကြားရေး ပန်းတိုင်တွေ ပြည့်မီဖို့ လိုအပ်တဲ့အခါ Coaching ကို ရွေးချယ်ပါ ။ ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့ အလုပ်အကိုင် လမ်းညွှန်မှုနဲ့ ရေရှည် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် တိုးတက်မှုကို လိုချင်တဲ့အခါ Mentoring ကို သုံးပါ ။
ပညာရေးတွင် Mentoring ကို မည်သည့်အချိန်၌ အသုံးပြုရမည်နည်း။ (When to Use Mentoring in Education)
လုပ်ငန်းခွင်အစပိုင်း ဆရာများကို အကူးအပြောင်းကာလများတွင် လမ်းညွှန်ပေးခြင်း (Guiding early-career teachers through transitions) ပထမဆုံးနှစ် စာသင်တဲ့ ဆရာတွေဟာ အလုပ်ထွက်နှုန်း မြင့်မားစေတဲ့ ကြီးမားတဲ့ စိန်ခေါ်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်ရလေ့ရှိပါတယ် ။ ဒီဆရာတွေဟာ အတွေ့အကြုံ မရှိဘဲနဲ့ သင်ခန်းစာ ပို့ချခြင်း၊ စာသင်ခန်း စီမံခန့်ခွဲခြင်းနဲ့ ရုံးပိုင်းဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်မှု လုပ်ငန်းတွေကို တစ်ပြိုင်တည်း လုပ်ဆောင်ကြရလို့ပါပဲ ။ Mentors တွေက ဒီလို အရေးကြီးတဲ့ အချိန်ကာလမှာ စိတ်ဓာတ်ပိုင်းဆိုင်ရာရော လုပ်ငန်းခွင်ပိုင်းဆိုင်ရာပါ ပံ့ပိုးမှုတွေကို ပေးပါတယ် ။ ဆရာသစ်တွေဟာ အခြေခံ အသက်ရှင်ရပ်တည်ရေး လိုအပ်ချက်တွေအတွက် စိုးရိမ်လေ့ရှိကြပါတယ် ။ ၎င်းတို့သည် မိတ္တူကူးစက် အသုံးပြုခြင်း၊ လူစားလဲ ဆရာတောင်းခံခြင်း၊ ကျောင်းခေါ်ချိန်စာရင်းယူခြင်း သို့မဟုတ် ကျောင်း၏ ဆော့ဖ်ဝဲလ်စနစ်များကို အသုံးပြုခြင်း စသည်တို့တွင် အကူအညီ လိုအပ်တတ်ပါသည် ။ ဒီလို လောလောဆယ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေကို ဖြေရှင်းပေးပြီးတာနဲ့တစ်ပြိုင်နက် Mentors တွေက သူတို့ကို လုပ်ငန်းခွင်မှာ ယုံကြည်မှုရှိလာအောင် ကူညီ တည်ဆောက်ပေးပါတယ် ။
Mentors တွေက ဆရာတွေကို အလုပ်နဲ့ ဘဝ မျှတအောင် (Work-life balance) လုပ်ဆောင်ဖို့လည်း ကူညီပေးပါတယ် ။ ဒီလို မျှတမှုကို ရှာဖွေခြင်းက သူတို့ကို ပရော်ဖက်ရှင်နယ် မဆန်တာ ဒါမှမဟုတ် ကျောင်းသားတွေရဲ့ အောင်မြင်မှုအပေါ် စိတ်မဝင်စားတာမျိုး မဟုတ်ကြောင်း ဆရာသစ်တွေကို စိတ်အေးစေပါတယ် ။ ဒီလို ဘက်စုံချဉ်းကပ်မှုက တကယ်ပဲ ထိရောက်မှု ရှိစေပါတယ်။