Digital Literacy

Artificial Intelligence (AI) ဟာ လူသားတွေရဲ့နေ့စဉ်ဘဝထဲကို တဖြည်းဖြည်းရောက်ရှိလာနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ အင်တာနက်ပေါ်မှာအချက်အလက်တွေရှာဖွေတာ၊ လူမှုကွန်ရက် (Social Media) ပေါ်မှာ ကိုယ်ကြိုက် တတ်မယ့်အရာတွေကို အလိုအလျောက်ညွှန်ပြပေးတာ၊ လမ်းညွှန်အက်ပ် (Navigation Apps) တွေသုံးတာ၊ ဘာသာပြန်တာကအစ Chatbot တွေနဲ့ စကားပြောတာအဆုံး ဒါတွေအားလုံးရဲ့ နောက်ကွယ်မှာ AI က အလုပ် လုပ်ပေးနေတာဖြစ်ပါတယ်။ Community Leader တွေအနေနဲ့ AI အကြောင်းကို နားလည်ထားဖို့ဆိုတာ ရွေးချယ်စရာတစ်ခု မဟုတ်တော့ဘဲ မဖြစ်မနေ သိထားဖို့လိုအပ်လာပြီဖြစ်ပါတယ်။ အကြောင်းကတော့ AI နည်းပညာတွေဟာ လူထုအတွင်း ဆက်သွယ်ပြောဆိုပုံ၊ သင်ယူပုံ၊ ဝန်ဆောင်မှုတွေရယူပုံ၊ ဆုံးဖြတ်ချက်ချပုံနဲ့ အစိုးရ သို့မဟုတ် အဖွဲ့ အစည်းတွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်ပုံတွေအပေါ် ပိုမိုသက်ရောက်မှုရှိလာလို့ ဖြစ်ပါတယ်။ AI

Slack ဆိုတာ ဘာလဲ Slack ဆိုတာက သင့်အဖွဲ့ဝင်အချင်းချင်း စကားပြောဖို့၊ ဖိုင်တွေမျှဝေဖို့၊ အစည်းအဝေးတွေလုပ်ဖို့၊ အလုပ်ကိစ္စတွေကိုစနစ်တကျစီစဉ်ဖို့စတဲ့အရာအားလုံးကို နေရာတစ်ခုတည်းမှာ လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့ ဒီဂျစ်တယ်ရုံးခန်း (digital office) လို့ သင်ထင်မြင်ယူဆကြည့်နိုင်ပါတယ်။ Slack ဟာ Slack နည်းပညာကုမ္ပဏီကနေဖန်တီးခဲ့တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွင်းဆက်သွယ်ရေးနဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအတွက် အသုံးပြုနိုင်တဲ့ပလက်ဖောင်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။ များပြားလှတဲ့အီးမေးလ်ပို့ ခြင်း/လက်ခံခြင်း (email threads) တွေကို လျှော့ချပြီး၊ အချိန်နဲ့တပြေးညီစကားပြောခြင်းတွေ (real-time chats)‌၊ စနစ်တကျဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ချန်နယ် (channels) တွေပါဝင်ပြီး အလုပ်ကိစ္စဆက်သွယ်ပြောဆိုခြင်းကို ပိုမိုမြန်ဆန်ပြီး လွယ်ကူရိုးရှင်းစေဖို့အတွက် ရည်ရွယ်ပြီး Slack ကိုဖန်တီးထားတာပါ။ “Slack” ဆိုတဲ့ စကားလုံးဟာ မူလက “Searchable Log of All Communication and Knowledge” ကို

၁။ ChatGpt ဆိုတာဘာလဲ  ChatGPT ဆိုတာ လူသားတစ်ယောက်လို စကားစမြည်ပြောဆိုမှုကို ပြုလုပ်နိုင်တဲ့ ဥာဏ်ရည်တု (AI) chatbot တစ်ခုဖြစ်ပြီးတော့ Natural language processing (NLP) လို့ခေါ်တဲ့ လူသားဘာသာစကား ကိုနားလည်နိုင်တဲ့ computer program တစ်ခုကိုအသုံးပြုထားပါတယ်။ ထိုဘာသာစကားပုံစံဟာ မေးခွန်းတွေကို တုံ့ပြန်ပြီးအဖြေပေးနိုင်သလို ဆောင်းပါးတွေ၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာပို့စ်တွေ၊ အက်ဆေးတွေ၊ ကုဒ်တွေ နဲ့ အီးမေးလ်တွေအပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော အ‌ကြောင်းအရာတွေကို ရေးဖွဲ့ပေးနိုင်ပါတယ်။ GPT ဆိုတာ “Generative Pre-trained Transformer” ကို ကိုယ်စားပြုပြီးတော့ ChatGptကလူတွေရဲ့ မေးမြန်းတောင်းဆိုမှုတွေကို ဘယ်လိုတုံ့ပြန်ဖြေရှင်းလဲဆိုတာကို ရည်ညွှန်းပါတယ်။  ၂။ ChatGPT ကို ဘယ်သူက ဖန်တီးခဲ့တာလဲ ChatGPT ကို ဥာဏ်ရည်တု (AI) သုတေသနကုမ္ပဏီဖြစ်တဲ့

🔍Source Credibility  ဆိုတာ ဘာလဲ။ Source Credibility ဆိုတာ သတင်းအချက်အလက်တစ်ခုရဲ့ အရင်းအမြစ် (source) နဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရမှု (trustworthiness) ကို ဆိုလိုပါတယ်။ သတင်းအချက်အလက်ရဲ့ အရင်းအမြစ်ကို ယုံကြည်စိတ်ချနိုင်ဖို့ သတင်းအရင်းအမြစ်တွေကို သုံးသပ်ရပါတယ်။ အဲ့ဒီသုံးသပ်ဖို့ အချက်တွေက တတ်ကျွမ်းမှု (expertise), စိတ်ဝင်စားမှု ရှိမရှိ (objectivity), အချိန် နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကျွမ်းကျင်မှု (timeliness), သတင်းဌာနရဲ့ ဂုဏ်သတင်း (reputation) စတဲ့ အချက်တွေနဲ့ တိုင်းတာရပါတယ်။ တကယ်လို့ သတင်းအချက်အလက်ပေးတဲ့သူဟာ သတင်းခေါင်းစဉ်နဲ့ ကျွမ်းကျင်နေသူလား၊ သူ့ရဲ့ အချက်အလက်တွေက ဘက်လိုက်မှုမပါဘဲ ဖော်ပြထားလား၊ နောက်ဆုံးပေါ် သတင်းတွေ ပေးနေလား စတဲ့အရာတွေကို ပြန်သုံးသပ်ပြီး သတင်း အရင်းအမြစ်ရဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်။