Digital Literacy
Creating Content
၁။ Content creation ဆိုတာဘာလဲ? အကြောင်းအရာဖန်တီးခြင်း (content creation) ဆိုတာဟာ စာသား၊ ရုပ်ပုံ၊ ဗီဒီယို အသံ စတဲ့ format အမျိုးမျိုး မီဒီယာအမျိုးမျိုးကို အသုံးပြုပြီးတော့ သတင်းအချက်အလက်တွေ၊ စိတ်ကူး စိတ်သန်းတွေနဲ့ အတွေ့အကြုံတွေကို ဖန်တီးမျှဝေတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။၄င်းဟာ ကနဦး စိတ်ကူးတစ်ခုကိုအခြေခံပြီး ဖန်တီးတာကနေ ထုတ်ဝေတဲ့အပိုင်းအထိ အဆင့်များစွာ ပါဝင်ပါတယ်။ အဓိကရည်ရွယ်ချက် တွေကတော့ အကြောင်းအရာကို ဖတ်ရှုနားထောင်မယ့် ပရိသတ်နဲ့ထိတွေ့ ဆက်ဆံမှု ပိုမိုရရှိဖို့၊ သူတို့ကို ပညာပေးဖို့၊ ဖျော်ဖြေမှုပေးဖို့၊ ကုန်ပစ္စည်းတွေကို ကြော်ငြာဖို့နဲ့ ရောင်းအားမြှင့်တင်ဖို့ စတာတွေ ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ၄င်းဟာ ဒစ်ဂျစ်တယ် လောကမှာရှိတဲ့ စျေးကွက်ရှာဖွေတာ၊ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး အမှတ်တံဆိပ် မြှင့်တင့်တာအပြင် ပညာရေးနဲ့ ဖျော်ဖြေရေး တို့အတွက်ပါ
Chat GPT
၁။ ChatGpt ဆိုတာဘာလဲ ChatGPT ဆိုတာ လူသားတစ်ယောက်လို စကားစမြည်ပြောဆိုမှုကို ပြုလုပ်နိုင်တဲ့ ဥာဏ်ရည်တု (AI) chatbot တစ်ခုဖြစ်ပြီးတော့ Natural language processing (NLP) လို့ခေါ်တဲ့ လူသားဘာသာစကား ကိုနားလည်နိုင်တဲ့ computer program တစ်ခုကိုအသုံးပြုထားပါတယ်။ ထိုဘာသာစကားပုံစံဟာ မေးခွန်းတွေကို တုံ့ပြန်ပြီးအဖြေပေးနိုင်သလို ဆောင်းပါးတွေ၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာပို့စ်တွေ၊ အက်ဆေးတွေ၊ ကုဒ်တွေ နဲ့ အီးမေးလ်တွေအပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော အကြောင်းအရာတွေကို ရေးဖွဲ့ပေးနိုင်ပါတယ်။ GPT ဆိုတာ “Generative Pre-trained Transformer” ကို ကိုယ်စားပြုပြီးတော့ ChatGptကလူတွေရဲ့ မေးမြန်းတောင်းဆိုမှုတွေကို ဘယ်လိုတုံ့ပြန်ဖြေရှင်းလဲဆိုတာကို ရည်ညွှန်းပါတယ်။ ၂။ ChatGPT ကို ဘယ်သူက ဖန်တီးခဲ့တာလဲ ChatGPT ကို ဥာဏ်ရည်တု (AI) သုတေသနကုမ္ပဏီဖြစ်တဲ့
Source Credibility
🔍Source Credibility ဆိုတာ ဘာလဲ။ Source Credibility ဆိုတာ သတင်းအချက်အလက်တစ်ခုရဲ့ အရင်းအမြစ် (source) နဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရမှု (trustworthiness) ကို ဆိုလိုပါတယ်။ သတင်းအချက်အလက်ရဲ့ အရင်းအမြစ်ကို ယုံကြည်စိတ်ချနိုင်ဖို့ သတင်းအရင်းအမြစ်တွေကို သုံးသပ်ရပါတယ်။ အဲ့ဒီသုံးသပ်ဖို့ အချက်တွေက တတ်ကျွမ်းမှု (expertise), စိတ်ဝင်စားမှု ရှိမရှိ (objectivity), အချိန် နဲ့ ပတ်သက်တဲ့ ကျွမ်းကျင်မှု (timeliness), သတင်းဌာနရဲ့ ဂုဏ်သတင်း (reputation) စတဲ့ အချက်တွေနဲ့ တိုင်းတာရပါတယ်။ တကယ်လို့ သတင်းအချက်အလက်ပေးတဲ့သူဟာ သတင်းခေါင်းစဉ်နဲ့ ကျွမ်းကျင်နေသူလား၊ သူ့ရဲ့ အချက်အလက်တွေက ဘက်လိုက်မှုမပါဘဲ ဖော်ပြထားလား၊ နောက်ဆုံးပေါ် သတင်းတွေ ပေးနေလား စတဲ့အရာတွေကို ပြန်သုံးသပ်ပြီး သတင်း အရင်းအမြစ်ရဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်။
Source Credibility Read More »
Media Literacy and Disinformation
Media Literacy and Disinformation 📱Media literacy ဆိုတာက မီဒီယာ (သတင်း၊ စာပေ၊ ရုပ်သံ၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာ) တွေရဲ့အကြောင်းအရာတွေကို နားလည်၊ စိစစ်၊ သုံးသပ်နိုင်ခြင်း၊ ပြီးတော့ အဲဒီအကြောင်းအရာတွေကို အကျိုးရှိရှိ၊ တာဝန်ယူမှုရှိရှိ သုံးနိုင်ခြင်းကို ဆိုလိုပါတယ်။ အခြားနည်းလမ်းအနေနဲ့ 🖲️Media literacy ဆိုတာဘာလဲ။ – သတင်း၊ ဆောင်းပါး၊ ရုပ်ရှင်၊ ရုပ်သံအစီအစဉ်၊ ဆိုရှယ်မီဒီယာပေါ်က အကြောင်းအရာတွေကို မထိခိုက်စေဘဲ နားလည်နိုင်ခြင်း – မီဒီယာရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်၊ ပုံဖော်မှု၊ တွေကို သတိထားမိခြင်း – ထင်မြင်ယူဆချက်တွေကို အခြေခံတဲ့ သတင်းတွေ မဟုတ်တာကြောင့် သတင်းမှားတွေ (fake news) ကို စစ်ဆေးနိုင်ခြင်း၊ – သတင်းအချက်အလက်တွေကို ထိခိုက်မှု မရှိအောင်
Media Literacy and Disinformation Read More »
HOC Self_Learning
1. Account Opening ဒီဗီဒီယိုထဲမှာတော့Code.org ဝဘ်ဆိုက်စာမျက်နှာပေါ်မှာကျောင်းသားအကောင့်ဖွင့်နည်းကိုလေ့လာရမှာပါ။ 2. Explore Code.org ဒီနေ့ လေ့လာရမယ့် ဗီဒီယိုထဲမှာတော့ Hour of code သင်ခန်းစာတွေထဲမှာ ဘယ်လိုဂိမ်း activities တွေပါမလဲ ၊ level အလိုက် grade အလိုက် ဘယ်လိုရှာလို့ရမလဲဆိုတာကိုလေ့လာနိုင်ပါတယ်။ 3. Music Lab Jam Session ဒီနေ့ လေ့လာရမယ့် ဗီဒီယိုထဲမှာတော့ သီချင်းတွေနားထောင်ရတာ၊ သံစဉ်တွေကို ဆန်းသစ်တီထွင်ရတာကြိုက်တဲ့သူတွေအတွက် သံစဉ်တွေကို ဖန်တီးရင်း Coding တွေအကြောင်းကို လေ့လာရမှာဖြစ်ပါတယ်။ ကိုယ်နှစ်သက်တဲ့သီချင်းတွေကို တီးလုံးဗားရှင်းတွေပြောင်းရင်း Activity အဆုံးမှာတော့ ကိုယ်ပိုင်သံစဉ်တွေကိုပါ ဖန်တီးနိုင်ဦးမှာဖြစ်ပါတယ်။ 4. AI for Ocean ဒီနေ့လေ့လာရမဲ့ ဗီဒီယိုထဲမှာဆိုရင် Ai လို့ခေါ်တဲ့ ဉာဏ်ရည်တုနည်းပညာအကြောင်းကိုalgorithm
Self-Learning, CapCut
Video 1 – Introduction to Capcut ဒီ video မှာတော့ Video တစ်ခုကို Edit ပြုလုပ်ရာတွင်လိုအပ်တဲ့ အခြေခံ ဝေါဟာရများကို လေ့လာရမှာဖြစ်ပါတယ်။ Capcut ရဲ့ Interface တွင်ပါဝင်သော Feature များနှင့် Main Toolbar, Subtool bar များအကြောင်းကို ရှင်းပြပေးထားပါတယ်။ Video 2 – Editing Interface and Terms ဒီဗီဒီယိုမှာတော့ Capcut ရဲ့ Interface တွင်ပါဝင်သော Feature များနှင့် Main Toolbar, Subtool bar များအကြောင်းကို ရှင်းပြပေးထားပါတယ်။ Video 3 – CapCut, Adding Text and
Self-Learning, CapCut Read More »
Generative AI
၁။ Generative AI ဆိုတာဘာလဲ ? Generative AI ဆိုသည်မှာ လူသားတွေရဲ့ ဖန်တီးနိုင်စွမ်းကို အလိုအလျောက် ထပ်တူညီမျှ လုပ်ဆောင်နိုင်စေရန် ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ နည်းပညာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ၄င်းက မူရင်းအချက်အလက် (data) တွေကို သင်ယူရာကတစ်ဆင့် အသစ်ထပ်မံဖန်တီးနိုင်တဲ့ မော်ဒယ်တစ်ခုဖြစ်ပြီးတော့ စာသား၊ ပုံ၊ သီချင်း၊ အသံ၊ ဗီဒီယို စတာတွေကို ဖန်တီးပေးနိုင်ပါတယ်။ 📚Generative AI နိဒါန်း ဒီအပိုင်းမှာတော့ Generative AI ရဲ့ အခြေခံသဘောတရား၊ ဖြစ်ပေါ်လာပုံသမိုင်းနဲ့ အခြားသော AI နည်းပညာတွေနဲ့ ဘယ်လိုကွာခြားတယ်ဆိုတာတွေကို ဖော်ပြထားပါတယ်။ (၁) Generative AI နဲ့ Discriminative AI ရဲ့ ကွာခြားချက် ✅Generative AI (ဖန်တီးပေးနိုင်သော
Google Slides With Gemini
Learning Video Google slides with Gemini ဆိုတဲ့ဒီဗီဒီယိုထဲမှာ နောက်ဆုံးအဆင့်အနေနဲ့ Gemini ကိုအသုံးပြုပြီး ယုံကြည်မှုရှိရှိနဲ့ Presentation slides တွေကို ဘယ်လိုဖန်တီးရမလဲဆိုတာကို သိရှိသွားပါလိမ့်မယ်။
Google Slides With Gemini Read More »
လူ့အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာပြဿနာများကို ဖြေရှင်းနိုင်မယ့် AI စွမ်းပကား (AI for Community Solution)
၁။ AI နှင့် လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းစွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ခြင်း AI ကတော့ ကျွန်မတို့ရဲ့နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ မမြင်နိုင်တဲ့အဖော်တစ်ဦးလို ဖြစ်လာနေပါပြီ။ ကိုယ်ပိုင်အကြံပြုချက်တွေပေးတဲ့စျေးဝယ်စနစ်ကနေစပြီး AI စွမ်းရည်သုံးဆေးဘက်ဆိုင်ရာရောဂါရှာဖွေမှုတွေအထိ ၎င်းရဲ့အသုံးဝင်ပုံတွေဟာ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတွေဘယ်လိုနေထိုင်၊ အလုပ်လုပ်ပြီး ပြဿနာတွေကိုဖြေရှင်းနေတယ်ဆိုတာကို ပုံဖော်ပေးနေပါတယ်။ ASEAN ဒေသမှာတော့ ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ လူမှုစီးပွားရေးအခြေအနေတွေအမျိုးမျိုးကွဲပြားနေတာကြောင့် AI အကြောင်းကို သိရှိတတ်မြောက်ဖို့ဆိုတဲ့ AI Literacy ဆိုတာ နည်းပညာအကြောင်းသက်သက်တင်မဟုတ်ပါဘူး။ AI Literacy ဟာ ပြည်သူတွေအတွက်၊ ဒါ့အပြင် ဒေသတွင်းအကျိုးကျေးဇူးတွေအတွက် AI ကို တာဝန်ယူမှုရှိရှိအသုံးချနိုင်ဖို့ အသိပညာတွေပေးတာမျိုးပါ။ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတွေဟာ AI ကို အရင်းအမြစ်ကန့်သတ်ချက်တွေကို ကျော်လွှားဖို့၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်ကွာဟမှုတွေကို ပေါင်းကူးဖို့နဲ့ လူမှုဆက်ဆံရေးကို ခိုင်မာအောင်လုပ်ဖို့အတွက် အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာအနေနဲ့ ပြောရရင် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ကျေးလက် ဒေသတစ်ခုမှာ တာဝန်ထမ်းဆောင်နေတဲ့ဆရာတစ်ဦးဟာ AI